SOMBOR

Parlament grada Sombora je najšareniji u Srbiji. Od petnaest učesnika lokalne izborne trke, čak 11 je obezbedilo dovoljan broj glasova za ulazak u Skupštinu grada. Nakon prekida koalicione saradnje URS-a i Narodne partije, broj somborskih parlamentarnih stranaka je povećan na 12, od kojih pet čini vladajuću većinu. Bazu gradske vlasti, kao i prethodnih 16 godina, čini gotovo neraskidiva koalicija Demokratske stranke (16 mandata) i Demokratske stranke Srbije (5 mandata). Nedostajućih deset glasova, do proste većine, dopunili su socijalisti (5), inače, posle četiri godine povratnici u odborničke klupe, Savez vojvođanskih Mađara (3), te LSV (3), koji je do lokalne skupštine stigao tek nakon ponovljenog glasanja na dva izborna mesta. Dodatnu sigurnost poziciji obezbedila su četiri odbornika Srpske radikalne stranke, koji su do pre pola godine bili najbrojniji u lokalnoj skupštini i jedina “prava” opoziciona struja, baš strankama sa kojima sada više nego uspešno sarađuju. Sa 36 glasova ZA drugi put na mesto predsednika Skupštine grada Sombora izabran je Siniša Lazić (DS), od nedavno i poslanik u srpskom parlamentu, dok je drugi gradonačelnički mandat poveren Nemanji Deliću (DS). On je na funkciju prvog čoveka grada stigao 2009. godine, nakon smene Dušana Jovića, tadašnjeg člana demokrata, a danas prvog čoveka lokalnog URS-a. Upravo zahvaljujući Joviću, koji se smatra predvodnikom nove politike u gradu, Ujedinjeni regioni Srbije su na prethodnim izborima ostvarili pet puta bolji rezultat nego 2008. godine, kada su u gradskoj skupštini imali tek jednog odbornika. Među dobitnike treba svrstati i Srpski pokret obnove (4 odbornika), te grupu građana Bolji Sombor, sa tri predstavnika u lokalnom parlamentu. Ipak, najveći najveći uspeh ostvarili su Somborski “naprednjaci” koji su prvi izlazak na izbore krunisali osvajanjem 11 odborničkih mesta, odnosno “naslovom” vodeće opozicione stranke, zainteresovane i spremne da preuzme upravljanje gradom u narednom mandatu. Poslednji predstavnički mandat u somborskoj skupštini tradicionalno je pripao Marti Horvat Odri iz DZVM. Ona za razliku od prethodnih godina ovog puta nije želela da pristupi većini.

Već pri formiranju lokalne vlasti u Somboru bilo je jasno da republička saradnja na relaciji DS-SPS-URS i ostali neće biti moguća, ali to nije omelo lokalne snage da 21. juna oforme većinu u Somboru. Čelne pozicije pripale su najjačem DS-u, SPS se zadovoljio pozicijama zamenika gradonačelnika i predsednika skupštine, te jednim mestom u Gradskom veću, dok su preostali partneri svoje učešće zaokružili pozicijama u gradskoj vladi, pa tako LSV, DSS i SVM imaju po dva lokalna “ministra”. Gradsko veće grada Sombora nema većnike koji će se baviti pitanjima iz oblasti privrede i zapošljavanja, koja su posebno važna, jer je zaposlenost u Somboru na rekordno niskom nivou. Na do sada sedam održanih sednica, Veće je donelo, tek nekoliko bitnijih odluka, koje se uglavnom tiču poskupljenja komunalnih usluga: vode, odnošenja smeća, sahranjivanja i grejanja. Poslednji preduzeti korak je regulisanje radnog vremena kafića i kockarnica.

Još se ne zna da li će doći do „upodobljavanja“ lokalne vlasti u Somboru. Iako najavljena, nova koalicija predvođena SNS-om u skladu sa republičkom vladom, nije formirana. Saznajemo da bi do promene vlasti u Somboru moglo da dođe do kraja oktobra. Ali još uvek ništa nije izvesno.

Privatizacija “uspela”, samouprava najpoželjniji poslodavac

Sombor je u poslednje četiri godine postao lokalna samouprava sa najvećim viškom zaposlenih u gradskoj upravi, javnim ustanovama i preduzećima. Trenutno je broj stalno i povremeno angažovanih radnika čak dvostruko veći od zakonski predviđenog broja. To se pre svega odnosi na lokalnu administraciju, koja je posebno pojačana pred izbornu trku osnivanjem novih gradskih agencija i odeljenja.

Sve do kraja 2010. godine prosečna mesečna zarada zaposlenih na teritoriji grada Sombora bila je za nekoliko hiljada dinara slabija od nedodirljivih plata u Apatinu. Poposlednjim izveštajima Republičkog zavoda za statistiku, prosečna plata u Somboru sve je dalje od pokrajinske i apatinske, a do sada daleko slabije razvijene opštine Kula i Odžaci, ozbiljno su se približile somborskom proseku, koji već mesecima beleži opadanje.

Budžet grada je u poslednje četiri godine rastao samo koliko i inflacija pa trenutno iznosi 1,6 milijardi dinara. Prethodna gradska većina je početkom 2011. godine ušla u kreditni aranžman težak 200 miliona dinara, zahvaljujući kome je pre svega uspela da završi bezbroj puta prekidane radove na gradskoj pešačkoj zoni započete još 2008. godine. Najveći deo sredstava za poduhvat težak više od četiri miliona evra obezbeđen je iz Fonda za kapitalna ulaganja AP Vojvodine, koji se u izgradnju uključio nakon vrlo diskutabilnog aranžmana gradonačelnika Jovana Slavkovića krajem 2007. godine sa of-šor kreditorom. Upravo on se pamti i kao prvi direktno izabrani gradonačelnik koji je Somboru obezbedio jedinu grinfild investiciju u poslednjoj deceniji. Italijanski proizvođač donjeg rublja “Kalcedonija” je posle mnogo muka oko gradskog zemljišta u Industrijskoj zoni opterećenog nerešenim imovinsko-pravnim odnosima pokrenula proizvodnju 2010. godine. Danas Italijani zapošljavaju više od 800 radnica, no još uvek ne nameravaju da pokrenu ugovorom predviđeni drugi fabrički pogon.

Trenutno za ulaganje u Somboru ne postoji čak ni interesovanje investitora. “Zastava specijalni automobili”, “Boreli”, “Severtrans”, “Betonjerka” su samo neka “državna” preduzeća koja sve teže posluju i koja bez ozbiljnog uključenja lokalne samouprave teško mogu prevazići trenutnu nelikvidnost. Veliki dugovi, stvoreni lošim privatizacijama još uvek pritiskaju i poljoprivredna preduzeća “Aleksa Šantić” i “Graničar” iz Gakova, koja tokom predizborne kampanje ipak nisu propustila priliku za povećanje broja radnika. Gotovo da ne postoji saradnja grada sa uspešnim preduzećima poput “Somboleda”, “Holcim agregata”, Fabrike akumulatora Sombor. Ni nakon četiri godine kašnjenja nije završena izrada sveobuhvatnog Geografskog informacionog sistema (GIS) namanjenog investitorima i potencijalnim ulagačima. Još 2008. godine je izrađena Strategija razvoja Opštine Sombor, sa rokom važnosti do 2015. godine. Tadašnje pretpostavke razvitka gotovo da nemaju dodirnih tačaka sa aktuelnim stanjem, pa je dokument praktično van upotrebe, što se ne može reći za Lokalni akcioni plan za mlade, koji bi u narednom periodu trebalo da dobije drugo trogodišnje izdanje.

Zabrinjavajuća prebrojavanja

Broj stanovnika u Sombor je po poslednjem popisu umanjen za desetinu, odnosno nešto više od 10.000 lica. Uz očekivani vojvođanski nivo mortaliteta, poseban problem predstavlja ostanak svršenih studenata u univerzitetskim centrima, pre svega Novom Sadu. Iz godine u godinu, sve je manji broj đaka prvaka, no bez obzira na to Sombor je jedan gradova koji pruža tek osnovnu (minimalnu) pomoć trudnicama i novim roditeljima.

Sadašnje prilike u Somboru možda na najbolji način ilustruju ostareli bođoši, koji se pod teretom godina i nebrige sami ruše. Jedinstveni poduhvat u ovom delu Evrope, Katastar zelenila, na čijoj su izradi radili stvarni stručnjaci, jasno je odgovorio da, najpoznatijem brendu Sombora hitno treba podmlađivanje i zamena “preumornih stogodišnjaka”.

Tivadar Farago, Sava Majstorov

Share Button