Čoka: Na rubu egzistencije

Banatska opština Čoka, nekadašnji poljoprivredni centar u kom je većina stanovnika radila u tri velika preduzeća „Čoka“: u poljoprivrednom kombinatu, industriji mesa i duvanskoj industriji koje su nosile isti naziv, ali i fabrici za prepradu lekovitog bilja „Menta“ u Padeju, doživela je krah proizvodnje pre više od jedne decenije, a novih preduzeća koja bi pokrenula zapošljavanje nema, te je stanovništvo godinama na rubu egzistencije. Prema ekonomskim kretanjima, stopi nezaposlenosti, ali i demografskim kretanjima, zamrla privreda svrstala je Čoku u najnerazvijenije opštine u Vojvodini, što je potvrđeno i uredbom Vlade Srbije o utvrđivanju jedinstvene liste razvijenosti regiona i lokalnih samouprava.

Rezultat dugogodišnjeg lošeg materijalnog statusa stanovnika Čoke je da je gotovo svaki peti stanovnik korisnik socijalne pomoći i drugih usluga Centra za socijalni rad. Novčanu pomoć je u ovoj godini primalo oko 800 porodica, iako je gotovo polovina korisnika radno sposobna i nalazi se na listama Nacionalne službe za zapošljavanje.

Siromaštvo u Čoki odražava se i na rad opštinske uprave, kao i na pojedina javna preduzeća, poput Direkcije za izgradnju opštine, koja je 2013. godinu počela polemikama o sudbini posečenog hrasta grofa Marcibanjija. Naime, uz nastojanja da se od čuvenog hrasta čije je deblo prečnika skoro dva metra i težina od oko četiri tone, izrade skulpture, klupe ili neki rekviziti za park, meštani Čoke ostali su pri stavu da bi veću korist od tog drveta imali siromašni ako se ono iseče i podeli kao ogrev.

Na siromaštvo se nadovezuju i drugi finansijski problemi u opštini, ali i namena budžetskih sredstava, te je nakon rasprave o sudbini hrasta, opština bila zaokupljena programom trošenja sredstava Fonda solidarne stambene izgradnje opštine Čoka. Reč je o predlogu odluke koja se našla pred odbornicima u Skupštini opštine da se sredstva Fonda solidarne stambene gradnje usmere isključivo za sanaciju objekata u vlasništvu Fonda, ali se nigde ne navodi koji je iznos sredstava, niti koji su objekti bi bili sanirani, a kada je pokrenuto pitanje o predlagaču ove odluke niko od poslanika nije znao da objasni kako se ovaj predlog našao na dnevnom redu, niti ko je autor dokumenta koji je nakon toga vraćen „nepoznatom predlagaču“ na doradu.

Godinu dana nakon republičkih izbora meštani Čoke su ponovo izašli na birališta, ali ovog puta da bi izabrali predsednike i članove mesnih zajednica. U svih sedam mesnih zajednica u Čoki su u predviđenom roku formirani saveti, u tri mesne zajednice su postavljeni novi članovi odbora, dok je u preostale četiri sastav odbora ostao mahom nepromenjen. Svi odbori najavili su da će nastaviti rad na rešavanju komunalnih i drugih potreba građana Čoke, od radova na izgradnji prečistača otpadnih voda i rekonstrukcije vodovoda, do izgradnje javne česme, rekultivacije „Jera“ i uređenja seoskih puteva i dečijeg igrališta. U Ostojićevu i Sanadu su uz sve navedene planove izrazili nameru i da se uhvate u koštac sa problemom iznošenja smeća, lokalne deponije i projektom kanalizacije.

Međutim, obećanja i planovi su se prvi počeli ostvarivati na polju dodele sredstava. Naime, predsednik opštine Čoka, Ferenc Balaž (SVM) i predsednica skupštine Mirjana Marjanov (DS) podržali su nove modele projektnog finansiranja nevladinih organizacija i verskih zajednica u ukupnoj vrednosti od oko 4 miliona dinara. Ukupno 39 projekata civilnog sektora deli oko 1,7 miliona dinara (u proseku je svaki projekat dobio oko 45 hiljada dinara), dok je za samo deset projekata verskih zajednica opredeljen iznos od oko 2,1 milion dinara, odnosno četvorostruko veći iznos po projektu u odnosu na civilni sektor.

Mesni samodoprinos je u Čoki takođe kamen spoticanja koji je uveden još 2006. godine sa ciljem da se prikupi novac za dovršavanje kanalizacione mreže u mesnoj zajednici Čoka, međutim, iako je u celom gradu kanalizacija završena još pre dve godine i to sredstvima iz Nacionalnog investicionog plana, mesni samodoprinos se još uvek naplaćuje svim zaposlenima na desetogodišnji period u visini od 4% neto zarade, poljoprivrednici u istu svrhu plaćaju na katastarski prihod od poljoprivrede i šumarstva 20%, dok se penzionerima ovaj iznos naplaćuje u srazmeri od 2% od iznosa penzija.

Pored svih lokalnih previranja o efikasnosti rada lokalne samouprave, predsednik opštine Ferenc Balaž ističe da su najznačajnija ulaganja bila u rekonstrukciju starog dela Osnovne škole “Jovan Popović ” u Čoki u iznosu od oko 20 miliona dinara, upola manjim sredstvima obnovljen je mašinski parki u JKP „Čoka“ , dok je za infrastrukturu i poljske puteve za potrebe poljoprivrednika uloženo 20 miliona dinara.

Norbert Šinković i Ivana Buš Jović

Share Button